
'Vier kolencentrales kunnen dicht door nieuwe stofzuigerregels'; De aanleiding
NRC.NEXT
4 oktober 2014 zaterdag
Section: weten; Blz. 2
 Christiaan Pelgrim
Dat zei GroenLinks-europarlementariër Bas Eickhout bij Buitenhof 
Stofzuigerregulering is een mooi voorbeeld van Brusselse regelzucht. Dat zal interviewer Paul Witteman vorig weekend gedacht hebben toen GroenLinks-europarlementariër Bas Eickhout zich in tv-programma Buitenhof mocht verdedigen tegen al die regels uit Brussel. 
Sinds vorige maand zijn stofzuigers gebonden aan extra Europese eisen wat betreft energieverbruik en effectiviteit. Er mogen geen stofzuigers meer worden gemaakt of geïmporteerd met een verbruik van meer dan 1.600 watt. In 2017 wordt het strenger: 900 watt. En elke stofzuiger krijgt een energielabel, net als huizen en wasmachines. 
,,Is dat zo komisch als ik denk dat het is?" vroeg Witteman. ,,Weet u hoeveel dit scheelt in 2020?" reageerde Eickhout. ,,Vier kolencentrales kunnen sluiten in Europa dankzij deze regelgeving." 
Op verzoek stuurt Eickhout de documenten waarop hij zijn stelling baseert. Belangrijkste bewijsstuk is het zogenoemde 'impact assessment', een rapport waarin de Europese Commissie vooraf berekent en beargumenteert wat het effect zal zijn van de wet. 
In dat rapport staat dat in 2020 18,8 terawattuur (TWh) per jaar bespaard kan worden. Dat wordt daar nog niet vertaald naar een aantal kolencentrales. Een blog van Europese Commissie-woordvoerder Marlene Holzner komt er wel in de buurt. Zij zegt: deze 18,8 terawattuur is ,,de elektriciteit die wordt geproduceerd door meer dan vier elektriciteitscentrales". Elektriciteitscentrales dus, ze heeft het niet specifiek over kolencentrales. 
We moeten drie dingen checken: deugt die 18,8 terawattuur? Staat dat getal gelijk aan vier energiecentrales? En als we die energie besparen, gaan er dan kolencentrales dicht? 
Je kunt inderdaad zeggen dat vier energiecentrales 18,8 TWh (terawattuur) per jaar leveren. Enig rekenwerk leert - het voert te ver om de rekensom hier te herhalen - dat je voor dit getal vier centrales nodig hebt van 600 megawatt. Dat is een gangbare capaciteit. 
Aan de conclusie dat in 2020 18,8 TWh per jaar kan worden bespaard, liggen stapels rapporten en jarenlange onderzoeken ten grondslag. Vooral in opdracht van de Europese Commissie zelf. 
In het rapport wordt het huidige energieverbruik van stofzuigers berekend aan de hand van het aantal huishoudens, de gemiddelde huizengrootte en het gemiddelde energieverbruik van stofzuigers. 
In de voorspelling van toekomstige besparingen wordt zelfs meegewogen dat je misschien iets langer bezig bent met stofzuigen als je stofzuiger minder krachtig is. 
Het onderzoek is zo uitgebreid dat we het niet zomaar kunnen controleren zonder zelf de onderzoeken na te doen. Wel weten we inmiddels dat de plannen na al deze berekeningen nog gewijzigd zijn. De regels zijn strenger geworden: die limiet van 900 watt per 2017 zou eerst nog 1.200 watt zijn. Ze gaan ook negen maanden later in: niet januari, maar september 2014 en 2017. 
En toch kunnen we met zekerheid zeggen dat niet alleen kolencentrales zullen sluiten. Als er namelijk energie bespaard wordt, is het gebruikelijker dat eerst gascentrales dichtgaan, omdat die minder rendabel zijn. De kolenprijs is nu erg laag, waardoor het voordelig is om kolencentrales juist open te houden. 
Er kan wel een enkele kolencentrale sluiten, zegt energiemarkt-analist Oskar Tijs van ING Investment Management. Maar dan met name in landen waar de gascentrales nu al grotendeels buiten gebruik zijn, zoals Polen of Duitsland. 
De Europese Commissie heeft de effecten van haar stofzuigerregels grondig berekend. Dat is niet zomaar na te doen. Maar als we inderdaad de berekende 18,8 terawattuur gaan besparen, zullen er niet vier kolencentrales dichtgaan. Eickhout zei dat het een mogelijkheid was. Maar in de praktijk maken de stofzuigerregels nog niet dat het zomaar zal gebeuren. Energiemaatschappijen sluiten eerst hun minder rendabele gascentrales. We beoordelen de stelling als grotendeels onwaar. 
 